Finanse i biznes

Posts Tagged ‘emerytura’

Zakład Ubezpieczeń Społecznych to instytucja która ma kilkudziesięcioletnią historię. Została powołana w 1934 roku jako podmiot skupiający zadania wcześniej istniejących ubezpieczycieli branżowych. Również po wojnie ZUS funkcjonował przez kilkanaście lat aż do 1955 roku, kiedy to został zlikwidowany. Postanowiono, że ubezpieczeniami społecznymi będą zajmować się różne urzędy a część obowiązków przerzucono również na samorządy. Niestety, projekt okazał się całkowita klapą, już w 1960 roku ponownie powołano ZUS.

Na przestrzeni lat zadania i obowiązki Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wielokrotnie zmieniały się. Początkowo miała to być instytucja która odpowiadałaby jedynie za ubezpieczenia rentowe oraz wypadkowe, z racji braku środków tuż po wojnie nie wypłacano żadnych emerytur. Dopiero po kilkunastu latach postanowiono stworzyć system redystrybucyjny w którym pracujący utrzymywaliby emerytów i rencistów. W tamtych czasach wydawało się to być rozsądnym podejściem, liczba ludności kraju ciągle rosła, pracowali praktycznie wszyscy zdolni do pracy. Niestety, nie przewidziano zmian w strukturze demograficznej społeczeństwa, kiedy przyrost naturalny zaczął spadać pojawiły się pierwsze problemy.

Problemy wynikały z braku środków, państwo rozwiązało je corocznie dotując ta instytucję. Nie dbano o urealnienie składki, sztucznie utrzymywano niskie składki przy jednoczesnym dodawaniu kolejnych uprzywilejowanych grup. Poszczególne grupy wywalczały sobie prawo do wcześniejszych emerytur, niższych składek lub ich braku. Doszło do tego, że z budżetu państwa czyli podatków obywateli dopłacano więcej do ZUS niż generował on składek.

Pod koniec ubiegłego wieku, zauważając, że struktura demograficzna wygląda coraz gorzej i coraz mniej Polaków jest aktywnych zawodowo zdecydowano się na zmiany. W 1999 roku przeprowadzono reformę i odebrano część zadań ZUS-owi. Powstały Otwarte Fundusze Inwestycyjne, jednak ciągle to instytucja państwowa miała ściągać składki. Sytuacja wygląda obecnie tak, że ZUS zajmuje się zbieraniem składek a następnie przelewa je na konta poszczególnych funduszy.

Ubezpieczenia społeczne to grupa ubezpieczeń, które należą do szeroko rozumianej polityki społecznej państwa. W zależności od kraju system ten jest mniej lub bardziej rozbudowany, jednak praktycznie w każdym przypadku nadmiernie obciąża budżet. Potrzeba prowadzenia polityki prospołecznej wynika z mylnego przeświadczenia, że sami obywatele nie są w stanie zabezpieczyć się na przyszłość. Jak pokazują przykłady z krajów w których ubezpieczenia społeczne praktycznie nie istnieją, jest to całkowite błędne podejście.

Ubezpieczenia społeczne przybierają bardzo różne formy, jednak ogólnie je nazywając, są one niczym innym jak kolejnym rodzajem podatku. Na przykładzie Polski możemy wyróżnić ubezpieczenia rentowe i emerytalne. Oba są ściągane za pośrednictwem instytucji państwowych, co ciekawe są obowiązkowe dla wszystkich pracujących. Jedynym sposobem na uniknięcie płacenia dużych jak na nasze warunki składek, jest niepracowanie. Oczywiście, jest to całkowicie bezsensownie zorganizowany system, daje płacącym składki minimalne korzyści w przyszłości a jednocześnie bardzo silnie podnosi koszta pracy. Można to zauważyć porównując nasz kraj z innymi państwami regionu, gdzie różnego rodzaju składki są u nas kilkukrotnie większe niż w takich Czechach czy na Słowacji.

Ciekawostką jest fakt, ze pomimo płacenia przez kilkadziesiąt lat składek na ubezpieczenia społeczne Polacy mają jedne z najniższych emerytur w Unii Europejskiej. Wynika to ze źle skonstruowanego systemu, ściągające składki ZUS i KRUS są instytucjami nadmiernie zbiurokratyzowanymi, corocznie notują straty finansowe. Eksperci zwracają również uwagę na przerost zatrudnienia w tych podmiotach.

Warto dodać, że w ostatnich latach próbuje się w Polsce odejść od systemu redystrybucyjnego, czyli takiego w którym pracujący obecnie utrzymują emerytów. Powstał system otwartych funduszy emerytalnych, który ma za zadanie urynkowienie tego sektora. Niestety, pozostawiono ciągle ZUS i KRUS, które w coraz większym stopniu pełnią rolę jedynie pośredników dodatkowo zwiększając koszta ściągania składek.