Finanse i biznes

Archiwum kategorii: ‘Ubezpieczenia’

Zakład Ubezpieczeń Społecznych to instytucja która ma kilkudziesięcioletnią historię. Została powołana w 1934 roku jako podmiot skupiający zadania wcześniej istniejących ubezpieczycieli branżowych. Również po wojnie ZUS funkcjonował przez kilkanaście lat aż do 1955 roku, kiedy to został zlikwidowany. Postanowiono, że ubezpieczeniami społecznymi będą zajmować się różne urzędy a część obowiązków przerzucono również na samorządy. Niestety, projekt okazał się całkowita klapą, już w 1960 roku ponownie powołano ZUS.

Na przestrzeni lat zadania i obowiązki Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wielokrotnie zmieniały się. Początkowo miała to być instytucja która odpowiadałaby jedynie za ubezpieczenia rentowe oraz wypadkowe, z racji braku środków tuż po wojnie nie wypłacano żadnych emerytur. Dopiero po kilkunastu latach postanowiono stworzyć system redystrybucyjny w którym pracujący utrzymywaliby emerytów i rencistów. W tamtych czasach wydawało się to być rozsądnym podejściem, liczba ludności kraju ciągle rosła, pracowali praktycznie wszyscy zdolni do pracy. Niestety, nie przewidziano zmian w strukturze demograficznej społeczeństwa, kiedy przyrost naturalny zaczął spadać pojawiły się pierwsze problemy.

Problemy wynikały z braku środków, państwo rozwiązało je corocznie dotując ta instytucję. Nie dbano o urealnienie składki, sztucznie utrzymywano niskie składki przy jednoczesnym dodawaniu kolejnych uprzywilejowanych grup. Poszczególne grupy wywalczały sobie prawo do wcześniejszych emerytur, niższych składek lub ich braku. Doszło do tego, że z budżetu państwa czyli podatków obywateli dopłacano więcej do ZUS niż generował on składek.

Pod koniec ubiegłego wieku, zauważając, że struktura demograficzna wygląda coraz gorzej i coraz mniej Polaków jest aktywnych zawodowo zdecydowano się na zmiany. W 1999 roku przeprowadzono reformę i odebrano część zadań ZUS-owi. Powstały Otwarte Fundusze Inwestycyjne, jednak ciągle to instytucja państwowa miała ściągać składki. Sytuacja wygląda obecnie tak, że ZUS zajmuje się zbieraniem składek a następnie przelewa je na konta poszczególnych funduszy.

Ubezpieczenia społeczne to grupa ubezpieczeń, które należą do szeroko rozumianej polityki społecznej państwa. W zależności od kraju system ten jest mniej lub bardziej rozbudowany, jednak praktycznie w każdym przypadku nadmiernie obciąża budżet. Potrzeba prowadzenia polityki prospołecznej wynika z mylnego przeświadczenia, że sami obywatele nie są w stanie zabezpieczyć się na przyszłość. Jak pokazują przykłady z krajów w których ubezpieczenia społeczne praktycznie nie istnieją, jest to całkowite błędne podejście.

Ubezpieczenia społeczne przybierają bardzo różne formy, jednak ogólnie je nazywając, są one niczym innym jak kolejnym rodzajem podatku. Na przykładzie Polski możemy wyróżnić ubezpieczenia rentowe i emerytalne. Oba są ściągane za pośrednictwem instytucji państwowych, co ciekawe są obowiązkowe dla wszystkich pracujących. Jedynym sposobem na uniknięcie płacenia dużych jak na nasze warunki składek, jest niepracowanie. Oczywiście, jest to całkowicie bezsensownie zorganizowany system, daje płacącym składki minimalne korzyści w przyszłości a jednocześnie bardzo silnie podnosi koszta pracy. Można to zauważyć porównując nasz kraj z innymi państwami regionu, gdzie różnego rodzaju składki są u nas kilkukrotnie większe niż w takich Czechach czy na Słowacji.

Ciekawostką jest fakt, ze pomimo płacenia przez kilkadziesiąt lat składek na ubezpieczenia społeczne Polacy mają jedne z najniższych emerytur w Unii Europejskiej. Wynika to ze źle skonstruowanego systemu, ściągające składki ZUS i KRUS są instytucjami nadmiernie zbiurokratyzowanymi, corocznie notują straty finansowe. Eksperci zwracają również uwagę na przerost zatrudnienia w tych podmiotach.

Warto dodać, że w ostatnich latach próbuje się w Polsce odejść od systemu redystrybucyjnego, czyli takiego w którym pracujący obecnie utrzymują emerytów. Powstał system otwartych funduszy emerytalnych, który ma za zadanie urynkowienie tego sektora. Niestety, pozostawiono ciągle ZUS i KRUS, które w coraz większym stopniu pełnią rolę jedynie pośredników dodatkowo zwiększając koszta ściągania składek.

Ubezpieczenia dzielą się na wiele rodzajów ze względu na wiele kryteriów. Podstawowy podział to ubezpieczenia majątkowe i osobowe. Jeśli chodzi o te pierwsze to dotyczą one oczywiście, rzeczy materialnych tj, pojazdów czy narzędzi oraz nieruchomości-budynków mieszkalnych, gospodarczych i przemysłowych. Z kolei osobowe zawierane są na wypadek nieszczęśliwych wypadków, zarówno ich wyniknięcia jak i samych następstw. Inny zakres tych ubezpieczeń to różnego rodzaju polisy na życie, które gwarantują wypłatę określonego odszkodowania wskazanej w umowie osobie lub grupie osób po śmierci ubezpieczonego. Zazwyczaj polisę wykupuje się na określoną kwotę, która jednocześnie stanowi jej wartość. W tego rodzaju ubezpieczeniach praktykowane są także różnego rodzaju polisy posagowe itp.

Ze względu na ubezpieczane podmioty dzielimy ubezpieczenia na społeczne i gospodarcze. Społeczne dotyczą osób prywatnych, cywilnych w rozumieniu prawnym. Są one również regulowane przez normy prawne dotyczące właśnie tej grupy. Gospodarcze skierowane są do osób prawnych, jednak nie wyklucza się tutaj również podmiotów cywilnych. Ubezpieczenie w tym zakresie dotyczy najczęściej mienia lub finansów. Tą grupę możemy również podzielić na obowiązkowe i dobrowolne. Obowiązkowe to wszelkiego rodzaju ukryte podatki i daniny państwowe typu OC, pracownicze czy nieruchomości. Z kolei dobrowolne mają za zadanie podnosić poczucie bezpieczeństwa zarówno osób prywatnych jak i podmiotów prawnych. Pozwalają na dodatkowe ubezpieczenia w szerokim zakresie praktycznie każdego aspektu życia.

Ubezpieczenia już na stałe towarzyszą człowiekowi podczas jego życia, już od najmłodszych lat im podlegamy. Przecież już nasi rodzice mają obowiązek ubezpieczania dzieci, w szkole podlegamy również ubezpieczeniu od nieszczęśliwych wypadków. Zazwyczaj wykupowane są one grupowo, podobnie jak wszelkiego rodzaju ubezpieczenia pracownicze. Pozwala to na znaczną redukcję składki poprzez rozłożenie kosztów na wiele osób.

Rynek ubezpieczeniowy dynamicznie rozwija się, głównie z tego powodu, że bogacące się społeczeństwo chce minimalizować ryzyko różnych szkód dążąc do ubezpieczania się na wypadek ich pojawienia się. Ubezpieczenia są towarem tak jak każdy inny, są sprzedawane za określona cenę i na określonych warunkach. Wyjątkowość tego produktu wynika jedynie z jego charakteru, ubezpieczenie to przecież nic innego jak pewnego rodzaju umowa pomiędzy ubezpieczycielem i ubezpieczonym. Ten pierwszy zobowiązuje się wypłacić odszkodowanie w określonej kwocie w wypadku wyniknięcia zdarzenia przewidzianego w umowie. Z kolei ubezpieczony musi odprowadzać okresowe składki, które z biegiem czasu stanowią kapitał na ewentualne odszkodowania.

Oczywiście, interes obu stron znacznie różni się. Ubezpieczony chce aby jak najmniejszym nakładem składek uzyskać jak największe odszkodowanie. Inna potrzeba to także ewentualne szybkie skorzystanie z ubezpieczenia zanim kwota składek przekroczy wartość odszkodowania. Ubezpieczyciele asekurują się przed tego typu sytuacjami wymagając określonych warunków umowy. Oprócz kresu karencji, podczas której odszkodowanie nie obowiązuje, płacone są tylko składki, firmy ubezpieczeniowe starają się dokładnie prześwietlić klienta i obliczyć ryzyko związane z ewentualną umową. Przykładem mogą być różnego rodzaju ubezpieczenia dotyczące uszczerbków zdrowotnych czy tez polisy na życie. Aby takowe wykupić należy dostarczyć firmie kompleksowe badania lekarskie oraz historię przebytych/trwających chorób. Od stanu zdrowia właśnie zależy wysokość składki i kwota odszkodowania. Inny przykład to różnego rodzaju ubezpieczenia motoryzacyjne, OC, AC itp. Firmy chętnie dają zniżki kierowcom, którzy mają bezwypadkową historię prowadzenia pojazdem.

Zupełnie inny charakter mają ubezpieczenia od różnego rodzaju klęsk żywiołowych. Tutaj ważne jest miejsce zamieszkania lub też położenie ubezpieczanej nieruchomości. Eksperci ubezpieczeniowi analizują warunki pogodowe występujące w danym regionie i w ten sposób wyznaczają składkę ubezpieczenia. Można więc przyjąć, że im wyższe ryzyko wystąpienia danego zdarzenia tym wyższa składka.