Finanse i biznes

Archiwum Grudzień, 2009

W gospodarce rynkowej giełda to podstawowa jej część. Coraz więcej osób docenia jej rolę i rozpoczyna przygodę z inwestowaniem na giełdzie. Jeszcze kilkanaście lat temu dla Polaków giełda była czymś nowym a inwestowały na niej jedynie duże podmioty lub osoby z doświadczeniem wyniesionym za granicą. Obecnie bardzo szybko to się zmienia, teraz praktycznie każdy Polak jest indywidualnym inwestorem.

Aby zacząć inwestować oprócz pieniędzy należy posiadać określoną wiedzę. Tak jak ze wszystkim w życiu, lokowanie pieniędzy na giełdzie niesie za sobą ryzyko i należy być tego świadomym. Mając wiedzę oraz trzymając się kilku wskazówek można zminimalizować ewentualne straty lub nawet całkowicie wykluczyć ryzyko ich wystąpienia. Podstawowa sprawa to nie inwestowanie wszystkich środków w walory jednej spółki tylko rozdrabnianie kapitału. Ważne jest aby nie trzymać się przy tym tej samej branży, jeśli kupujemy akcje banków kupmy te coś z nowych technologii czy przemysłu. Często bywa tak, że kłopoty jednej spółki przekładają się na notowania całej dziedziny gospodarki. Inna wskazówka to cierpliwość. Niestety, mity o szybkim dorabianiu się fortun są mało rzeczywiste, spekulacji trzeba uczyć się latami i nie każdy opanuje ta sztukę dość szybko. Poza tym aby zarobić w krótkim czasie trzeba dysponować konkretną wiedzą i umieć ją właściwie interpretować.

Pocieszeniem dla wszystkich inwestujących na giełdzie jest fakt, ze dopóki nie sprzedajemy swoich akcji to nigdy nie tracimy (wyjątkiem jest całkowite bankructwo danej firmy). Patrząc na historię giełd w dłuższym, kilkudziesięcioletnim czasie zawsze następuje tendencja zwyżkowa, która w zależności od lat wynosi od kilkudziesięciu nawet do kilkuset procent. Oczywiście, wynika z tego inna sprawa, że inwestowanie nie jest dla ludzi, którzy będą potrzebować gotówki w ciągu miesięcy czy 2-3 lat. Lokować na giełdzie powinniśmy wolne środki, których nie musimy wycofywać przez dłuższy czas.

Dom maklerski jest jedną z podstawowych instytucji jeśli chodzi o rynek finansowy. W szczegółach jest to nic innego jak podmiot, który świadczy usługi z zakresu obrotu akcjami. Domy maklerskie są zazwyczaj członkami giełd i w ten sposób bywają dopuszczone do pośredniczenia pomiędzy kupującymi a sprzedającymi. Firmy tego typu zatrudniają odpowiednich specjalistów, którzy mają upoważnienie do dokonywania na giełdzie różnych operacji w imieniu domu maklerskiego a pośrednio w imieniu klientów. Jak więc widać, makler to osoba wysokiego zaufania, musi posiadać nie tylko odpowiednią wiedzę, ale również cechy charakterologiczne.

Domy maklerskie są często związane z bankami i stanowią uzupełnienie wachlarza oferowanych przez nie usług. Coraz częściej osoba posiadająca rachunek w danym banku może praktycznie automatycznie rozpocząć inwestowania bez zbędnych formalności. Dzięki temu banki obracają ogromnymi kapitałami, inwestując nie tylko własne środki ale również środki swoich klientów.

Co ciekawe, wiele osób nie wie, ze nawet płacąc obowiązkowe ubezpieczenia społeczne do otwartych funduszy inwestycyjnych biorą udział w grze giełdowej. Zgodnie z ustawą część środków OFE mogą inwestować właśnie na giełdach, dzięki temu mają szansę na powiększanie aktywów klientów. W rzeczywistości różnie to wygląda, jedne towarzystwa są w stanie wypracować duży zysk, innym wychodzi to znacznie gorzej. Wszystko zależy od posiadanego personelu, którego zadaniem jest orientowanie się w zyskownych inwestycjach.

Domy maklerskie są otwarte dla każdego, nawet nie posiadając rachunku bankowego możemy założyć konto w tego typu instytucji. Po podpisaniu stosownej umowy, która zazwyczaj określa głównie prowizję domu od naszych operacji i wpłaceniu pieniędzy, możemy zacząć inwestowanie. Nie musimy być więc fizycznie w budynku giełdy, nasze zlecenia kupna lub sprzedaży przyjmują maklerzy i mając nasze upoważnienie dalej je prowadzą. Są pewnego rodzaju pośrednikami a klienci dzięki nim oszczędzają zarówno czas jak i pieniądze.

Indeksy giełdowe są najbardziej widocznym narzędziem określającym stan danego rynku finansowego. To one pokazują czy na danej giełdzie panuje hossa czy bessa. Ich wysokość jest ściśle powiązana z notowaniami spółek giełdowych, indeksy wskazują panującą koniunkturę.

W Polsce najbardziej znanym indeksem jest bez wątpienia WIG czyli warszawski indeks giełdowy, który obliczany jest od samego początku naszej giełdy. Obejmuje on wszystkie akcje, jest to główny indeks na warszawskiej giełdzie. Z kolej WIG20 to wskaźnik dotyczący tylko największych spółek, tych które mają najwyższą kapitalizację. Przez wielu jest on uważany nawet za bardziej miarodajny jeśli chodzi o koniunkturę, największe krajowe firmy notowane na giełdzie mają przecież największy wpływ na rynek. Poza tym w Polsce mamy szereg pomniejszych indeksów, jedne dotyczą nowych technologii inne określają poszczególne branże.

Bez wątpienia jednak, praktycznie w każdym dniu kiedy pracują światowe giełdy, oczy wszystkich zwrócone są na wartość nowojorskiego Dow Jones’a. Jest to najważniejszy indeks giełdowy na świecie, obejmuje on swoją wartością trzydzieści największych amerykańskich przedsiębiorstw. Są w tej grupie takie giganty jak Microsoft, HP, General Motors, McDonald’s, Coca-Cola czy Boeing. To indeksy tych spółek przekładają się na wysokość Dow Jones, który jest wyznacznikiem koniunktury praktycznie na całym świecie. Przecież wiadome jest, że jeśli amerykańska gospodarka jest w dobrej kondycji to także inne kraje nie mają się czego obawiać. Często zdarza się, że inwestorzy w innych regionach świata wstrzymują swoje decyzje do czasu otwarcia giełdy nowojorskiej i podania pierwszych wskaźników indeksów z danego dnia.

Jeśli chodzi o europejskie indeksy to najważniejszym jest Eurostoxx50, obejmujący notowania 50-ciu największych firm starego kontynentu. Typowo narodowe posiadające duże znaczenie do angielski FTSE100 oraz niemiecki DAX. Na świecie oprócz nowojorskiego dużą rolę odgrywa również japoński Nikkei225 i chiński SSE.

Ubezpieczenia dzielą się na wiele rodzajów ze względu na wiele kryteriów. Podstawowy podział to ubezpieczenia majątkowe i osobowe. Jeśli chodzi o te pierwsze to dotyczą one oczywiście, rzeczy materialnych tj, pojazdów czy narzędzi oraz nieruchomości-budynków mieszkalnych, gospodarczych i przemysłowych. Z kolei osobowe zawierane są na wypadek nieszczęśliwych wypadków, zarówno ich wyniknięcia jak i samych następstw. Inny zakres tych ubezpieczeń to różnego rodzaju polisy na życie, które gwarantują wypłatę określonego odszkodowania wskazanej w umowie osobie lub grupie osób po śmierci ubezpieczonego. Zazwyczaj polisę wykupuje się na określoną kwotę, która jednocześnie stanowi jej wartość. W tego rodzaju ubezpieczeniach praktykowane są także różnego rodzaju polisy posagowe itp.

Ze względu na ubezpieczane podmioty dzielimy ubezpieczenia na społeczne i gospodarcze. Społeczne dotyczą osób prywatnych, cywilnych w rozumieniu prawnym. Są one również regulowane przez normy prawne dotyczące właśnie tej grupy. Gospodarcze skierowane są do osób prawnych, jednak nie wyklucza się tutaj również podmiotów cywilnych. Ubezpieczenie w tym zakresie dotyczy najczęściej mienia lub finansów. Tą grupę możemy również podzielić na obowiązkowe i dobrowolne. Obowiązkowe to wszelkiego rodzaju ukryte podatki i daniny państwowe typu OC, pracownicze czy nieruchomości. Z kolei dobrowolne mają za zadanie podnosić poczucie bezpieczeństwa zarówno osób prywatnych jak i podmiotów prawnych. Pozwalają na dodatkowe ubezpieczenia w szerokim zakresie praktycznie każdego aspektu życia.

Ubezpieczenia już na stałe towarzyszą człowiekowi podczas jego życia, już od najmłodszych lat im podlegamy. Przecież już nasi rodzice mają obowiązek ubezpieczania dzieci, w szkole podlegamy również ubezpieczeniu od nieszczęśliwych wypadków. Zazwyczaj wykupowane są one grupowo, podobnie jak wszelkiego rodzaju ubezpieczenia pracownicze. Pozwala to na znaczną redukcję składki poprzez rozłożenie kosztów na wiele osób.

Rynek ubezpieczeniowy dynamicznie rozwija się, głównie z tego powodu, że bogacące się społeczeństwo chce minimalizować ryzyko różnych szkód dążąc do ubezpieczania się na wypadek ich pojawienia się. Ubezpieczenia są towarem tak jak każdy inny, są sprzedawane za określona cenę i na określonych warunkach. Wyjątkowość tego produktu wynika jedynie z jego charakteru, ubezpieczenie to przecież nic innego jak pewnego rodzaju umowa pomiędzy ubezpieczycielem i ubezpieczonym. Ten pierwszy zobowiązuje się wypłacić odszkodowanie w określonej kwocie w wypadku wyniknięcia zdarzenia przewidzianego w umowie. Z kolei ubezpieczony musi odprowadzać okresowe składki, które z biegiem czasu stanowią kapitał na ewentualne odszkodowania.

Oczywiście, interes obu stron znacznie różni się. Ubezpieczony chce aby jak najmniejszym nakładem składek uzyskać jak największe odszkodowanie. Inna potrzeba to także ewentualne szybkie skorzystanie z ubezpieczenia zanim kwota składek przekroczy wartość odszkodowania. Ubezpieczyciele asekurują się przed tego typu sytuacjami wymagając określonych warunków umowy. Oprócz kresu karencji, podczas której odszkodowanie nie obowiązuje, płacone są tylko składki, firmy ubezpieczeniowe starają się dokładnie prześwietlić klienta i obliczyć ryzyko związane z ewentualną umową. Przykładem mogą być różnego rodzaju ubezpieczenia dotyczące uszczerbków zdrowotnych czy tez polisy na życie. Aby takowe wykupić należy dostarczyć firmie kompleksowe badania lekarskie oraz historię przebytych/trwających chorób. Od stanu zdrowia właśnie zależy wysokość składki i kwota odszkodowania. Inny przykład to różnego rodzaju ubezpieczenia motoryzacyjne, OC, AC itp. Firmy chętnie dają zniżki kierowcom, którzy mają bezwypadkową historię prowadzenia pojazdem.

Zupełnie inny charakter mają ubezpieczenia od różnego rodzaju klęsk żywiołowych. Tutaj ważne jest miejsce zamieszkania lub też położenie ubezpieczanej nieruchomości. Eksperci ubezpieczeniowi analizują warunki pogodowe występujące w danym regionie i w ten sposób wyznaczają składkę ubezpieczenia. Można więc przyjąć, że im wyższe ryzyko wystąpienia danego zdarzenia tym wyższa składka.